Αυτό το ωραίο και ευχάριστο βιβλίο αποτελεί ιδεώδη εισαγωγή στη σκέψη σχετικά με την τέχνη. Η Cynthia Freeland εξηγεί γιατί η καινοτομία και η διαμάχη βρίσκονται μονίμως στην πρωτοπορεία της τέχνης, και γιατί αυτό έχει σημασία. Μελετά τη σχέση της τέχνης με το ωραίο, τον πολιτισμό, το χρήμα, το φύλο και τη νέα τεχνολογία και προχωρεί αναφερόμενη παραδειγματικά στον Rembrandt, τον Goya και τον Damien Hirst αλλά και στα αφρικανικά γλυπτά-φετίχ, τους χορούς των Ινδιάνων Pueblo και το MTV.

 

 

Τι είναι το βιβλίο της Τέχνης; Πέρα από οπτικό ερέθισμα, θα μπορούσε να πει κανείς, είναι μια επαναστατική πρόταση: ένας νέος τρόπος για να ανακαλύψει κανείς την τέχνη. Βιβλίο εύχρηστο, ενημερωτικό και ευχάριστο, αποτελεί έναν πλήρη αλφαβητικό οδηγό με 500 μεγάλα ονόμα ζωγράφων και γλυπτών από τον Μεσαίωνα ώς τις μέρες μας. Ξεφεύγοντας από τις συνηθισμένες ταξινομήσεις της τέχνης, η νέα πρότασή μας σμίγει με ένα πρωτότυπο τρόπο περιόδους, τεχνικές, σχολές και οπτικές. Μόνο εδώ ο Μιχαηλάγγελος μπορεί να συναντηθεί με τον Ματίς, ο ντα Βίντσι με τον Λίχτενστάιν και ο Γκρέκο με τον Γουώρχολ. Σε κάθε καλλιτέχνη αντιστοιχεί μια σελίδα με ένα χαρακτηριστικό έργο του, πλαισιωμένο από διαφωτιστικές πληροφορίες για τον δημιουργό.

Ο οδηγός συμπληρώνεται από ειδικό γλωσσάρι και επεξηγήσεις γύρω από τα διαφορετικά ρεύματα της τέχνης που δίνουν το στίγμα κάθε εποχής. Ένα ευρετήριο των Μουσείων και των Πινακοθηκών ολοκληρωμένη αυτό το φιλόδοξο έργο. Σπάζοντας τη ρουτίνα των τυποποιημένων εκδόσεων του είδους, η ελληνική έκδοση του “Art Book”, είναι μια ζωντανή και αυθόρμητη προσέγγιση της τέχνης: μια τεράστια έκδοση χωρίς πολλά λόγια, με έντονο οπτικό υλικό, που φιλοδοξεί να γίνει μια πολύτιμη πηγή γνώσεων της τέχνης στην εποχή της εικόνας.

Λένε ότι η ιδιοφυΐα βρίσκεται πολύ κοντά στην παράνοια. Πράγματι, αρκετοί μεγάλοι καλλιτέχνες κατέληξαν σε ιδρύματα με αμφίβολη θεραπευτική αξία. Στη ζωή του Γιαννούλη Χαλεπά όμως, του σημαντικότερου ίσως Νεοέλληνα γλύπτη, δεν υπάρχουν μόνο μια ελπιδοφόρα άνοιξη και μια κατάβαση στην κόλαση. Υπάρχει και μια αναπάντεχη ανάσταση, μια απρόσμενη επανεμφάνιση της ιδιοφυΐας, η οποία μάλιστα μας έδωσε έργα πολύ πιο προσωπικά από τα παλιά.

Η βασανισμένη του ζωή, ακόμα και μετά την αναζωπύρωση της δημιουργικότητας, είναι που μας συγκίνησε τόσο πολύ, γι’ αυτό και προσπαθήσαμε να τη μεταφέρουμε σε εικόνες. Μερικοί πιστεύουν ότι ο Χαλεπάς είναι κάτι σαν άγιος. 

Ποιος ξέρει; Το σίγουρο είναι ότι η ιστορία του δεν μοιάζει με καμιά άλλη.

 

4. ΒΛΑΣΗΣ ΚΑΝΙΑΡΗΣ

Το Μουσείο Μπενάκη, με αφορμή τα ογδοντάχρονα του Βλάση Κανιάρη, διοργανώνει αναδρομική έκθεση του διακεκριμένου αυτού εκπροσώπου της ελληνικής avant-garde και καταλυτικής προσωπικότητας της λεγόμενης γενιάς του ’60. Το έργο του καλλιτέχνη προτείνεται διαχρονικά, με συμβολική αφετηρία το 1948, σε σχέση με τα μόνιμα εκθέματα του Μουσείου Μπενάκη, τα οποία υποστηρίζουν παράλληλα μια διαχρονική συνέχεια της ελληνικής τέχνης. Έτσι, φιγούρες, εικόνες και tableaux vivants, που αποτελούνται από ράκη, παλιά αντικείμενα, γύψους ή σύρματα, αντιπαρατίθενται σε δημιουργίες από την πρώιμη χαλκοκρατία, τη γεωμετρική και την αρχαϊκή περίοδο, την κλασική εποχή, το Βυζάντιο ή τη λαϊκή τέχνη της μεταβυζαντινής Ελλάδας.

Τέλος, έμφαση δίνονται στα σχέδια που φιλοτέχνησε ο Βλάσης Κανιάρης από το 1947 μέχρι τη δεκαετία του ’60. Από ένα corpus χιλιάδων σχεδίων-σημειώσεων έχουν επιλεγεί περί τα 200 που περιλαμβάνουν croquis, μακέτες για παραστάσεις και ταινίες, εξώφυλλα βιβλίων, εικονογράφηση περιοδικών, σημειώσεις κατασκευαστικού χαρακτήρα ή τις πρώτες εγγραφές ενός μελλοντικού έργου. Η έκθεση αποτελεί ένα στοίχημα και συγχρόνως ένα παιχνίδι ανάμεσα στην επιστήμη, την ιστορία της τέχνης, τη μουσειολογία και την ιδεολογικοποιημένη εκδοχή της τέχνης.

Η επιμέλεια της έκθεσης και του καταλόγου ανήκει στον ιστορικό τέχνης Μάνο Στεφανίδη.

Ευχόμαστε να απολαύσετε το διάβασμα τους και να ξεκουραστείτε με τον τρόπο που μόνο ένα βιβλίο ξέρει να ξεκουράζει το πνεύμα και την ψυχή μας! Καλό καλοκαίρι!